Foliumzuur vs. folaat en synergie tussen folaat en vitamine B12

‘We zijn zwanger!’ riep ik naar mijn vriend. Mijn stem sloeg over en ik zei het ietwat hard. Ik was overdonderd door het kleine staafje in mijn handen, en blijkbaar wisten mijn stembanden niet meer hoe ze moesten functioneren. Wat een nieuws.. Natuurlijk hielden we de baby. Ze is uit liefde ontstaan, en wat is er mooier dan dat? Maar wat nu, vroegen we ons af. Foliumzuur, dacht ik. Ik heb foliumzuur nodig. Snel sprong ik op de fiets en vroeg een medewerker van een semi-gezondheidswinkel om advies. Ik ging naar huis met een potje multivitaminen voor zwangere vrouwen waar ook foliumzuur in zat. Thuis aangekomen slikte ik twee tabletten. Gelukkig zag ik diezelfde avond dat er veel synthetische toevoegingen in zaten zoals kleurstoffen, smaakstoffen, vulstoffen en bindmiddelen. Dit voelde niet goed. De dag erna ben ik naar een goede gezondheidswinkel gegaan en heb me daar laten informeren over écht goede voedingssupplementen.

Het gegeven van zwanger zijn, voeding en supplementen had mijn interesse gewonnen. De interesse groeide uit tot passie en ik heb me op dat moment laten omscholen tot voedingsdeskundige en schreef mijn boek vitaal van start. Het boek geeft handvatten aan stellen met een kinderwens en zwangere vrouwen. Alle informatie is gebundeld in één boek wat betreft voeding en leefstijl voor en tijdens de zwangerschap. Ook schrijf ik hierin wat het belang is van de actieve vorm van foliumzuur, want E-nummers waren niet de enige gekke stoffen in het eerste potje multivitaminen die ik had gekocht. Ik heb er al vaker over geschreven, maar het kan niet vaak genoeg benoemd worden dus ook in deze blog komt het terug: waarom je geen stille vorm van foliumzuur wilt slikken en de synergie tussen vitamine B11 (foliumzuur) en B12.


Foliumzuur vs. Folaat
Het is inmiddels algemeen bekend dat foliumzuur tijdens de weken voor de conceptie en tijdens de zwangerschap nodig is voor een goede sluiting van het lichaam van het kindje. Zo zou het helpen bij voorkoming van aandoeningen zoals een open ruggetje of een hazenlip. Hier heb ik nog wel een kleine toevoeging op die niet onbelangrijk is: kies altijd voor de actieve vorm van foliumzuur(1), genaamd ‘folaat’ en kies niet voor de stille en synthetische vorm genaamd ‘foliumzuur’. Waarom? Omdat we te maken hebben met een gendefect genaamd Methyleentetrathydrofolaatreductase (MTHFR)(2). Dit gendefect zorgt bij bijna de helft van de Europese mensen voor het niet kunnen omzetten van een niet actieve vorm naar een actieve vorm (zie afbeelding 1). Dit zorgt voor onder andere functieverlies van methylatie, verkeerd DNA-opbouw, vermindering van zelf kunnen ontgiften, het vermindert het vermogen om neurotransmitters (voor een blij gevoel) te produceren en het aanmaken van energie, het vermindert de kwaliteit van het immuunsysteem en vermogen om zelf vitamine B12 aan te maken. Voor de zwangere vrouwen onder ons: MTHFR geeft een verhoogd risico op miskramen in het eerste trimester van de zwangerschap(3).

Foliumzuur = synthetisch en niet actief
Folaat = biologisch actief

Foliumzuur is storend vanaf 220 microgram per dag. Het advies: stop met het slikken van los foliumzuur. Slik daarvoor in plaats een supplement met de biologisch actieve vorm genaamd: folaat, folate, 5-methylfolate en metfolin. Check ook gelijk de ingrediënten en werkzame stoffen in je Multi. Zit hier meer dan 220 microgram foliumzuur in? Gooi ze alsjeblieft weg en stap over op een zuiver merk met biologisch actieve stoffen en weinig tot geen synthetische toevoegingen. Staat de naam niet voluit geschreven, maar staat er slechts ‘foliumzuur’ of ‘vitamine b12’? Gebruik het dan niet, want dit zijn de synthetische vormen, en stap over op een zuiver merk.


Vitamine b12: cobalamine
Vitamine B12 halen we uit yoghurt, rundvlees, kabeljauw en ei. Je zult nu wellicht denken dat vooral veganisten en vegetariërs een tekort aan B12 hebben. Toch is dit niet de waarheid, hier kom ik later nog op terug. 10% van de totale bevolking heeft een tekort aan B12. Hiervan leven ongeveer één miljoen mensen in Nederland. Een tekort aan vitamine B12 kan onvruchtbaarheid en miskramen veroorzaken(4)(5). Iets minder bekend dan foliumzuur (vanaf nu folaat) kan ook een tekort aan vitamine B12 neurale buisdefecten, zoals een open ruggetje, veroorzaken(6).

Enerzijds is een verminderde inname verantwoordelijk voor het tekort aan vitamine B12. Anderzijds hebben steeds meer mensen te maken met een verstoorde opname of benutting van vitamine B12 (hiervoor hoef je dus geen vegetariër te zijn). Je maag heeft intrinsieke factor nodig om B12 tot het laatste deel van de dunne darm te brengen waar de vitamine wordt opgenomen. Intrinsieke factor bindt zich als het ware aan de vitamine om het vervolgens te vervoeren. En laat intrinsieke factor nou net het stofje zijn wat veel mensen missen. Dit is het gevolg van een beschadigde maagwand door verstorend voedsel (gluten, suiker, koemelk) en overmatig medicijngebruik waaronder ook maagzuurremmers. Dus naast het suppleren van de juiste vitamines in de actieve vorm is het ook zeker raadzaam om je slijmvlies optimaal te houden/maken door verstorende voedingsmiddelen te laten staan en juist meer te eten van vitale stoffen zoals vers groenten, fruit, noten, zaden, kruiden biologisch vis, kip, rund en eieren.


Synergie

Misschien wist je het al: de B-vitamines werken met elkaar samen. Daarom bestaan er vitamine B-complexen en zitten alle B vitamines altijd in een Multi. Folaat werkt ook samen met andere B vitamines. Folaat werkt voornamelijk samen met vitamine B12 en B6. Van vitamine B6 krijg je in principe genoeg binnen via gezond en gevarieerd eten en je Multi. Daarom is het advies om folaat en/of vitamine B12 extra te slikken en van B6 niet (tenzij er een tekort is en tenzij het in je Multi zit). Wat nu in de praktijk gebeurd, is dat veel vrouwen extra foliumzuur/folaat slikken en niet worden geattendeerd op de samenwerking met vitamine B12. Het lichaam registreert meer folaat en snoept van haar vitamine B12 voorraad waardoor er een tekort ontstaat. Zoals eerder gezegd, kan ook een tekort aan vitamine B12 miskramen, onvruchtbaarheid en neurale buisdefecten veroorzaken.

 

Wat voor folaat geldt, geldt ook voor vitamine B12. Kies er altijd voor om deze in de biologisch actieve vorm te nemen: methylcobalamine en adenosylcobalamine.

 

Goede merken
Niet ieder merk is zuiver en werkt met goed opneembare stoffen in haar supplementen. Enkele goede merken zijn NOW, VitOrtho, Essential Organics (gold), Solgar en Orthica. Maar let op: lees altijd het etiket en check of de actieve stoffen erin zitten.

 

Copyright Sanne Knijn 2017

  1. https://link.springer.com/article/10.2165/11532990-000000000-00000
  2. https://mthfrsupport.com/
  3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23685927
  4. http://europepmc.org/abstract/med/11304860
  5. https://bibliotheek.ortho.nl/6652/lage-vitamine-b12-rol-bij-onvruchtbaarheid/
  6. https://bibliotheek.ortho.nl/5097/vitamine-b12-ook-bij-preventie-open-ruggetje/