Nieuwe richtlijnen voor een gezonde zwangerschap

Ik was nog maar halverwege mijn eerste zwangerschap toen het begon. De pijn, het ongemak, het steeds minder mobiel worden en ook het steeds vaker terugkomende gevoel van teleurstelling, onbegrip en zelfs het gevoel van niet gelukkig zijn. Dit is wat bekkeninstabiliteit met mij deed. Maar in plaats van naar de fysio te gaan, paste ik mijn voeding aan. En met succes. Mijn bekkeninstabiliteit verdween als sneeuw voor de zon. Binnen een week voelde ik verlichting en al snel voelde ik me weer helemaal de oude. 

Het is geen uitzonder­ing dat zwangere vrou­wen last hebben van (­heftige) zwangerschap­skwalen. Ook hebben steeds meer pasgeboren­ baby’s te maken met kwalen zoals spruw, r­eflux, een slecht dag­-nachtritme en overma­tig huilen. De oorzaa­k hiervan ligt in de ­huidige richtlijnen o­mtrent voeding en zwa­ngerschap. Deze zorge­n voor fikse tekorten­ bij de moeder. En al­s de moeder tekorten ­heeft, is er letterli­jk sprake van een te ­kort aan voedingsstof­fen voor een gezonde ­ontwikkeling van zich­zelf en haar baby. Di­t is een kwalijke zaa­k, want tijdens de zw­angerschap wordt de basis gelegd voor de r­est van het leven van­ het kind. Het is de ­hoogste tijd voor nie­uwe richtlijnen! De nieuwe richtlijnen gaa­n ervoor zorgen dat m­oeders niet of nauwelijks te maken krijge­n met kwalen, én dat ­baby’s zich gezond ku­nnen ontwikkelen. Met deze blog wil ik jullie een aantal belangrijke nieuwe richtlijnen geven.

Folate
Als gevolg van een gendefect, waar 35 – 45% van de mensen mee te maken heeft, kan foliumuur niet omgezet worden tot de actieve vorm. Vitamine B11, genaamd foliumzuur, is de synthetische en stille vorm van B11. In het geval van een gendefect doet foliumzuur niets goed in het lichaam, maar is het tegelijkertijd wel veroorzaker van allerlei klachten: foliumzuur zorgt voor vermindering van methylatie (onderhoud en regulering DNA overdracht), vermindering van de kwaliteit van het immuunsysteem, vermindering van het vermogen om zelf biologisch actieve vitamine B12 aan te maken, vermindering van het vermogen om energie aan te maken, vermindering van het vermogen om neurotransmitters (voor een blij gevoel) aan te maken en vermindering van het vermogen om zelf te kunnen ontgiften. Actief foliumzuur draagt juist wel bij aan deze lichaamsprocessen.(1) De actieve vormen van folumuur zijn folaat, folate, 5-methyl-tetrahydrofolate (5-MTHF) en L-methylfolaat.

Cobalamine
Vitamine B12 zorgt voor de ontwikkeling van het zenuwstelsel, omzetting van voeding naar energie, de aanmaak van rode bloedcellen en een verbeterde opname van ijzer. Vrouwen die een tekort hebben aan vitamine B12 blijken vaker onvruchtbaar te zijn, vaker een miskraam te krijgen(2) en er is een verhoogde kans op neurale buisdefecten bij de baby. Vitamine B11 gebruikt vitamine B12 in het lichaam om te kunnen werken. Als je als vrouw te weinig B12 binnenkrijgt, snoept foliumzuur van het lichaam waardoor er een tekort ontstaat. Ironisch genoeg neem je extra foliumzuur ter voorkoming van neurale buisdefecten, maar zonder B12 kan dit alsnog worden veroorzaakt.(3) Neem bij biologisch actief foliumzuur dus ook altijd voldoende vitamine B12 in. De actieve vormen van B12 zijn methylcobalamine en adenosylcobalamine. Let ook op de inname van vitamine B6. Vitamine B6, B11 en B12 werken namelijk nauw samen.

Troostvoeding
Onder troostvoeding valt geraffineerd suiker, slechte vetten, koemelk en gluten. Tijdens de zwangerschap en in de periode daarvoor en daarna is het belangrijk om deze vormen van voeding te mijden. Deze voedingsstoffen spelen namelijk met de bloedsuikerspiegel waardoor je eerder snel aankomt, er verstoringen in het hormoonstelsel ontstaan, zwangerschapsdiabetes eerder wordt ontwikkelt en er ook tekorten in het lichaam ontstaan. Vanuit onderzoek blijkt dat wanneer zwangere ratten veel troostvoeding aten, zij baby-ratjes ontwikkelde die meteen een voorkeur hadden voor troostvoeding. Op de lange termijn raakt het beloningssysteem uitgeput. Dit komt overeenkomt met de kenmerken van ADHD.

700 gram groenten
Vaak vinden mensen het moeilijk om voldoende groenten te eten. Het grote voordeel van het weglaten van troostvoeding is dat er meer ruimte is voor vitale voeding zoals groenten. Nu wordt het opeens een stuk gemakkelijker om 700 gram groenten te eten! Immers, op het moment dat je brood met chocoladepasta eet (gluten, koemelk slechte vetten en suiker), is er geen ruimte voor een quinoasalade. Het gaat je zeker lukken om 700 gram groenten per dag te eten, je moet alleen nog inspiratie krijgen hoe je dit leuk kan maken. Gelukkig zijn er talloze healthy kookboeken die je leren hoe je groenten kan omtoveren tot werkelijke traktaties. Eerlijk is eerlijk, het is even wennen. De smaak is uiteraard anders dan een broodje chocoladepasta (snelle suikers) en ook moet je lichaam leren om de energie uit langzame suikers te halen. Tip: drink dagelijks een eigen gemaakte verse groenten-fruit smoothie. Hiermee verhoog je snel de hoeveelheid groenten die je binnenkrijgt! Een gemakkelijke smaak om mee te beginnen is een smoothie gemaakt van ananas, wortel, citroen en gember.

Goede vetten
Een gezonde ontwikkeling van de moeder en de baby vraagt om goede vetten. Hieronder valt kokosolie, olijfolie, roomboter, grasboter, hennepolie, krillolie, vette vis en noten(olie). De transvetten (veelvuldig bewerkte vetten) zoals dat zit in margarine, halvarine, koek, snoep en snack moeten helemaal vermeden worden. Vooral de cholesterol verlagende producten zijn gevaarlijk, omdat we cholesterol nodig hebben om een gezonde zwangerschap te volbrengen en een gezonde baby op de wereld te zetten. Daarbij is cholesterol volkomen natuurlijk, en als je eet volgens de gezonde richtlijnen zal je lichaam zelf weten hoe met cholesterol om te gaan.
Wil jij borstvoeding geven? Let op dat je voldoende eet van vitale voedingsstoffen en dat je van verstorende stoffen afblijft. Hiermee zorgt jij namelijk voor kwalitatief goede borstvoeding. Eet ook vooral goede extra vierge koudgeperste kokosolie (met geur en smaak!). Kokosolie is namelijk een leverancier van laurinezuur. Laurinezuur zit ook in onze borstvoeding. Eet jij voldoende kokosolie? Dan verhoog je direct het percentage laurinezuur in je moedermelk!

Zuiver water
Water is van levensbelang voor een gezonde ontwikkeling van de moeder en de baby. Wist je dat een tekort aan water ziekten kan veroorzaken? Dit is één van de redenen om voldoende zuiver water te drinken. Door je vochtpijl in balans te houden, kun je ziekten voorkomen dan wel genezen. Goed nieuws voor de vrouwen die last hebben van de zwangerschapskwalen: water werkt genezend, ook als het om zwangerschapskwalen gaat. Een zwangerschapskwaal is een teken van je lichaam dat er een (dreigend) tekort is. Luister naar je lichaam en leer welke tekorten bij welke symptomen horen om zodoende fluitend door de zwangerschap te gaan.

Water is een belangrijke inhoudsstof voor cellen in ons lichaam. De baby in de buik, die start als enkele cellen, zal zich snel vermenigvuldigen. Om dit proces goed te laten verlopen, is water nodig. Volwassenen worden aangeraden om per dag twee liter water te drinken. Echter, omdat het water met de baby wordt gedeeld, is de waterbehoefte van een zwangere vrouw groter. Voor zwangere vrouwen geldt dat zij per dag drie liter water nodig hebben. Ben je niet gewend om veel water te drinken? Volg in dit geval de volgende vuistregel: 30 ml water per kg lichaamsgewicht.

Hormoonverstoorders
Er zijn een aantal andere landen waar zwangere vrouwen standaard worden voorgelicht over hormoonverstorende stoffen. Helaas wordt er in Nederland nog maar weinig aan gedaan. Toch is het belangrijk om zo min mogelijk in aanraking te komen met hormoonverstoorders. Wanneer je als zwangere vrouw te veel wordt blootgesteld aan hormoonverstoorders, wordt de kans op stoornissen in groei, ontwikkeling, gedrag en gezondheid van de baby aanzienlijk vergroot. Ook hebben deze stoffen negatieve invloed op de vruchtbaarheid van de man en vrouw.
Hormoonverstoorders vinden we terug in onze dagelijkse producten: voeding, cosmetica en verzorgingsproducten, plastic, textielproducten, luxeproducten en schoonmaakproducten. Dit lijkt super veel, en is ook veel. Het is belangrijk om terug te gaan naar de basis en vooral pure producten te gebruiken. Kijk naar de keurmerken van biologisch en natuurlijk en leer jezelf aan om deze producten te gebruiken in plaats van de producten waar hormoonverstoorders in zitten. Leer de namen van hormoonverstoorders uit je hoofd en lees altijd verpakkingen en ingrediëntenlijsten om zodoende een bewuste keuze te maken.

In deze blog staat veel informatie die wellicht nieuw voor je is. Voor het creëren van een gezonde toekomst, met daarin gezonde (zwangere) mensen is het belangrijk dat deze informatie draagvlak krijgt en dat stellen met een kinderwens en zwangere vrouwen hiermee leren omgaan. De verloskundigenpraktijken spelen hierbij een belangrijke rol. De verloskundigen zijn diegenen met wie de zwangere vrouw regelmatig contact heeft. Daarom vraag ik aan alle praktijken in Nederland en België: alsjeblieft, draag deze informatie over aan je cliënten. Hierna volgen de nieuwe richtlijnen die in dit artikel staan beknopt onder elkaar:

Richtlijn 1: kies voor de actieve vorm van foliumzuur, genaamd: folaat, folate, 5-methyl-tetrahydrofolate (5-MTHF) en L-methylfolaat.
Richtlijn 2: kies voor de actieve vorm van vitamine B12, genaamd methylcobalamine en adenosylcobalamine.
Richtlijn 3: kies voor de actieve vorm van vitamine B6, genaamd pyridoxaal-5-fosfaat.
Richtlijn 4: eet nauwelijks tot geen geraffineerd suiker, slechte vetten, koemelk of gluten. (Ik zeg expres ‘nauwelijks’ omdat onze huidige leefomgeving, maatschappij en gewoontes dit tot een grote uitdaging maken. Het beste is om helemaal geen troostvoeding te eten.)
Richtlijn 5: eet gemiddeld 700 gram groenten per dag.
Richtlijn 6: eet goede vetten zoals kokosolie, olijfolie, krillolie, roomboter, vette vis en noten.
Richtlijn 7: drink voldoende gezuiverd water.
Richtlijn 8: luister naar je lichaam en erken zwangerschapskwalen als teken van tekorten in het lichaam.
Richtlijn 9: vermijd transvetten zoals margarine, halvarine, koek, snoep en snacks.
Richtlijn 10: vermijd hormoonverstoorders zoveel mogelijk.

Het is belangrijk om, als je dat nog niet hebt gedaan, je leefstijl om te gooien naar een meer natuurlijke. Hierbij is het van belang om gezond te eten, te variëren in vitale voeding, te bewegen, een juiste balans tussen inspanning en ontspanning te hebben, stress te vermijden en geluk te ervaren. Klik hier voor een geheel overzicht van wat je wel en niet kan eten, drinken en gebruiken. In de meeste gevallen is het in de praktijk brengen van dit overzicht essentieel voor het gezond zwanger worden en blijven en voor een gezonde ontwikkeling van moeder en kind.

Ben je benieuwd geworden naar mijn boek? Klik hier om doorverwezen te worden naar de boekpagina.

 

Copyright Sanne Knijn – 2017

(1)Folic acid and L-5-methyltetrahydrofolate: comparison of clinical pharmacokinetics and pharmacodynamics. 2010 Aug;49(8):535-48. Pietrzik K1, Bailey LShane B.
(2)Bennett M. Vitamin B12 deficiency, infertility and recurrent fetal loss. J Reprod Med. 2001; 46(3):209-12.
(3)Molloy AM, Kirke PN, [..], Mills JL. Maternal vitamin B12 status and risk of neural tube defects in a population with high neural tube defect prevalence and no folic Acid fortification. Pediatrics 2009; 123(3):917-23